19-08-2022 4:40
Nijkerk greep niet in bij boerenprotest om anti-overheidsdemonstranten
NIJKERK - De gemeente Nijkerk heeft op de eerste dag van de boerenblokkade van het distributiecentrum van supermarkt Boni niet ingegrepen omdat de sfeer te grimmig werd. Dat werd onder meer veroorzaakt omdat er naast boeren ook anti-overheidsdemonstranten bij het protest aanwezig waren. De gemeente was bang dat optreden op dat moment tot een te grote confrontatie én escalatie zou leiden.
Dat zegt burgemeester Gerard Renkema na vragen van Omroep Gelderland over het handelen van de gemeente tijdens de blokkade. Boni werd op maandag 4 juli rond 03.00 uur voor het eerst geblokkeerd door boeren met trekkers, die daarmee protesteerden tegen de stikstofplannen van het kabinet.
De blokkade duurde tot dinsdag. Toen aan het eind van de middag de mobiele eenheid (ME) in Nijkerk kwam, vertrokken de laatste actievoerders vrijwillig. Precies op de manier waarop de burgemeester het graag wilde zien: zonder geweld en escalatie.
'Constant aan het afwegen'
Voor het zover was, ging er het een en ander aan vooraf. Zo stelde de gemeente op maandag rond 18.00 uur een noodverordening in. “Die gold op het industriegebied, maar ook rond het gemeentehuis”, licht Renkema toe. “Niet alleen de Boni werd geblokkeerd, maar ook zuivelproducent Arla en horecagroothandel Ebo van den Bor.”
Bij die twee bedrijven was de blokkade in de loop van maandag al opgeheven. “Een noodverordening betekent dat je meer middelen hebt om in te grijpen op het moment dat je dat wilt. Het wil niet zeggen dat dat op dat moment ook meteen moet.”
Contact met Boni
De gemeente Nijkerk heeft tijdens de Boni-blokkade intensief contact gehad met de directie van het bedrijf. “Het is voor hen natuurlijk enorm vervelend, zeker omdat het distributiecentrum in Nijkerk de enige van de keten is. We hebben telkens gevraagd: hoe gaat het en hoe lang houden jullie het nog vol?”, stelt burgemeester Gerard Renkema. “Voor hen was het van belang dat de blokkade zo snel mogelijk afgelopen zou zijn. Uiteraard hebben we dat telkens meegenomen. Demonstreren mag, maar blokkeren niet.” De gemeente keek er niet heel erg van op dat de Boni onderdeel werd van boerenprotest. “In de dagen daarvoor werd duidelijk dat de boeren naar distributiecentra wilden gaan. Niet zo gek dat de Boni dan ook in beeld zou zijn.”
Aan het eind van de middag is besloten dat niet te doen. “Ik kreeg te horen dat er naast boeren ook anti-overheidsdemonstranten, zoals corona-protesteerders, bij de blokkade aanwezig waren. Ingrijpen van de ME op dat moment zou mogelijk voor een grotere escalatie hebben gezorgd. Wil je dat? Het leek mij niet verstandig”, zegt de burgemeester.
De veiligheidsadviseur van de gemeente bevestigt dat. “Je bent op zo’n moment constant aan het afwegen. Het moet wél veilig zijn en je wilt als gemeente niet gelijk met de stok zwaaien. Als je alle opties bent langsgegaan moet je op een gegeven moment een knoop doorhakken. Kan het escaleren?” Renkema: “Met de mix aan mensen daar was dat niet te zeggen. We doen het dus niet.”
Boeren bezoeken burgemeester thuis
Burgemeester Gerard Renkema kreeg op dinsdag twee keer boeren thuis aan de deur. “’s Middags en ’s avonds is er een groep geweest. Ik vermoed dat het om dezelfde personen gaat. ‘s Middags was ik niet thuis en heeft een van mijn kinderen ze te woord gestaan en ‘s avonds was ik er wél.” De boeren kwamen de burgemeester vragen naar de noodverordening. “De belangrijkste vraag was: ‘Waarom trek je die niet in?’ Daar hebben we een gesprek over gehad.” De sfeer was volgens Renkema niet intimiderend. Maar: “Ik vind niet dat je bestuurders in de privésfeer moet opzoeken.”
'Boeren toegesproken'
Onduidelijk was bovendien hoelang de boeren van plan waren bij de Boni te blijven. “Ze hadden wel duidelijk gemaakt dat ze van plan waren het even vol te houden, maar doen ze dat ook echt?”, aldus de burgemeester. “Op dinsdagochtend hebben we de situatie opnieuw bekeken. We wilden dat het niet te lang meer zou duren.” De boeren kwamen met een voorstel. “’We willen wel gaan, maar eerst in gesprek’”, citeert Renkema. Samen met wethouder Esther Heutink heb ik drie kwartier met de boeren gesproken. Daarna was de afspraak: om 14.00 uur zijn jullie vertrokken.”
Slechts een paar boeren hielden zich aan die afspraak. “Men is geen eenheid en dat maakt het lastig”, zegt Renkema. “De politie maakte daarna duidelijk dat het nu wel afgelopen moest zijn. Toen er nog steeds boeren bleven, hebben we de ME laten komen. Zij hebben een paar boeren toegesproken en daarna is iedereen vrijwillig vertrokken.”
In de dagen daarna is de Boni nog drie keer geblokkeerd. “Op woensdagmiddag is er kort een groep geweest en ’s avonds weer. Op het moment dat we afwogen weer in te grijpen, vertrokken de boeren weer.” Ook op donderdag is er nog kort een groep bij het distributiecentrum geweest. Vooralsnog is daarbij gebleven.
'Stikstofplannen zijn ingewikkeld'
Wat vindt burgemeester Gerard Renkema eigenlijk van de stikstofplannen van het kabinet? “Ingewikkeld”, zegt hij met een gepaste glimlach. “Het is razend ingewikkeld. De agrarische sector is een belangrijk deel van onze samenleving. De plannen hebben een enorme impact op de regio.” Begin september gaat de gemeente (opnieuw) in gesprek met boeren om de zorgen die zij hebben over de plannen aan te horen.
💬 Tip ons!
Heb jij een tip of opmerking?
Mail naar de redactie: redactie@loemedia.nl of bel 0525- 681899