De Stichting Vrienden van de schilder Martin Monnickendam is opgericht in 1973 en beheert de nalatenschap van de Amsterdamse kunstenaar. Monnickendam (1874-1943) genoot zijn opleiding aan de Rijksacademie te Amsterdam. Hij studeerde twee jaar in Parijs, waar de impressionisten zijn coloriet zouden verlevendigen. Bij zijn vijftigste verjaardag organiseerde het Stedelijk Museum een eretentoonstelling. Hij was een succesvol en beroemd schilder en nam aan meer dan tweehonderd tentoonstellingen deel. Het theater trok hem aan, maar ook de portretkunst, landschappen, stads- en dorpsgezichten. Incidenteel legde hij joodse thema’s op het doek vast, zoals het toegangspoortje van de synagoge van Elburg. Monnickendam werd vanwege zijn joodse afkomst vervolgd en had in 1943 een oproep gekregen om zich te melden voor transport naar Westerbork, maar hij stierf kort daarop aan een longontsteking, op 4 januari 1943. De advocaat van de familie wist voor elkaar te krijgen dat de nalatenschap op naam van zijn vrouw Alice Monnickendam-Mouzin werd gesteld. Zij was niet joods waardoor vernietiging of plundering van zijn werken werden voorkomen.

Stichting opgericht

Na de bevrijding verhuisden zijn vrouw en dochters Roos en Ruth naar Elspeet. Hun huisjes aan de Stakenbergerweg hingen tjokvol met het werk van hun vader. Menig werk verkeerde in zeer slechte staat. Ze ontbeerden de gespecialiseerde kennis en de mogelijkheden om de omvangrijke collectie te conserveren. Er moest iets gebeuren. In 1973 richtten de dochters de Stichting Vrienden van de schilder Martin Monnickendam op. Beiden waren tot aan hun overlijden actief in het bestuur.

Vergeten oeuvre

Het bijna vergeten oeuvre begon in 1973 aan een nieuw leven. Gaandeweg werden – gerestaureerde – werken vanuit de stichting geschonken aan musea in binnen- en buitenland. En zo keren 62 tekeningen in 2023 als schenking van de stichting aan het Noord-Veluws Museum in Nunspeet terug naar de ‘ongerepte plek’ die Martin Monnickendam in de mooie zomers van 1920 en 1921 heeft vereeuwigd. In een museum dat werk toont van kunstenaars die op de noordelijke Veluwe inspiratie vonden zijn deze tekeningen helemaal op zijn plaats. De schenking van deze kleurrijke krijttekeningen vormt een prachtige verrijking van de collectie van het Noord-Veluws Museum.