"Wat voel ik mij vereerd om hier te staan als uw commissaris", sprak Wigboldus. Hij komt niet uit de politiek, maar solliciteerde toch op een politieke functie. "Ik wilde heel graag bijdragen aan het openbaar bestuur. Hoe kan dat nog mooier dan met al die gemeenten, burgemeesters en de Gelderse politiek om de provincie nog mooier en toekomstbestendiger te maken."

De Gelderse politiek droeg Wigboldus in februari voor als nieuwe commissaris van de Koning. Woensdag werd eerst afscheid genomen van Henri Lenferink, die anderhalf jaar waarnemend commissaris was. Daarna kon het stokje officieel door naar Wigboldus, maar wat doet een commissaris eigenlijk?

1. De Gelderse politiek

"Kunt u allemaal gaan zitten, dan kunnen we beginnen." Deze woorden klinken vrijwel altijd aan het begin van een vergadering van de Gelderse politiek. De spreker: de commissaris van de Koning. Hij is de voorzitter in de Statenvergadering en moet de vergadering in goede banen leiden. Blijven de politici wel bij de onderwerpen en - vaak ook een belangrijke - blijven ze een beetje binnen de tijd?

De commissaris is ook lid van het Gelders college: de bestuurders. Die vergaderen elke dinsdag en voeren beleid uit dat is opgesteld door de politiek.

2. Wie wordt de nieuwe burgemeester?

Gemeenten zoeken nog wel eens een burgemeester en ook daar komt de commissaris om de hoek kijken. Sollicitanten melden zich bij de commissaris, die maakt een selectie en legt die aan de raadsleden voor. Vertrekt een burgemeester, dan komt er tijdelijk een andere burgemeester, een waarnemer. De commissaris stelt die waarnemer direct aan en aangezien Gelderland 51 gemeenten telt, is dat een behoorlijke klus.

3. Lukt het gemeenten om alles te doen?

Gemeenten hebben het zwaar: hun werk is complexer dan het was, er zitten grote vraagstukken tussen en er zijn niet per se meer ambtenaren en geld beschikbaar. Die zorgen uitte waarnemend commissaris Lenferink in een brief aan het ministerie.

Dat deed hij bij zijn 'laatste ambtsbericht'. Zo'n bericht stuurt een commissaris naar de minister van Binnenlandse Zaken: Judith Uitermark. Want de commissaris moet ook in de gaten houden of het bij gemeenten allemaal wel goed gaat. En is er een integriteitskwestie, dan moet hij ook adviseren of bemiddelen.

4. Asielopvang

De spreidingswet, de opvang van Oekraïners en de huisvesting van statushouders: er komt veel op gemeenten af. Die gemeenten kunnen ook samenwerken en daarom wordt er veel overlegd over deze thema's. Nu Wigboldus is begonnen, is hij de voorzitter van de zogenoemde Provinciale Regietafel Asiel en Migratie.

5. De koning komt op bezoek

Wigboldus kan 26 april alvast in zijn agenda zetten: dan wordt Koningsdag gevierd in Doetinchem. En als de koning op bezoek komt, is de commissaris gastheer namens de provincie. Dat geldt niet alleen voor de koning, maar de commissaris is gastheer bij alle bezoeken van leden van het koninklijk huis. Vorig jaar gebeurde dat 25 keer.

Wigboldus is overigens voor zes jaar aangesteld. Dat is de termijn die altijd voor een commissaris geldt.