Het evenement werd georganiseerd door Agractie, LTO Noord Gelderse Vallei, de Plattelands Jongeren Gemeenschap Utrecht Woudenberg en het Agrarisch Jongeren Kontakt Stroe en Wekerom. Dankzij die samenwerking kwamen veel jonge boeren uit de regio naar Veenendaal. In totaal bezochten zo’n duizend mensen het debat.

Het decor was geheel in boerenstijl: twee trekkers naast het podium en een koebel die klonk zodra politici te lang aan het woord waren. Onder leiding van Margje Fikse gingen de kandidaten twee aan twee met elkaar in discussie over verschillende stellingen. Aanwezig waren onder meer lijsttrekkers Caroline van der Plas (BBB) en Lidewij de Vos (FvD), naast vertegenwoordigers van SGP, CDA, VVD, D66, GroenLinks-PvdA en ChristenUnie.

Plattelandsdebat

De sfeer was rustig. Thema’s als de wolf, voedselzekerheid, de toekomst van jonge boeren en vooral het stikstofbeleid kwamen uitgebreid aan bod. Vrijwel alle partijen waren het erover eens dat de vergunningverlening weer op gang moet komen, maar ze verschilden duidelijk van mening over de manier waarop.

Lidewij de Vos pleitte voor het volledig afschaffen van de stikstofwet en klimaatdoelen, wat op luid applaus uit de zaal kon rekenen. Caroline van der Plas benadrukte juist dat Nederland rekening moet houden met de juridische werkelijkheid, zodat boeren niet de dupe worden van lopende rechtszaken.

VVD, CDA, SGP en BBB willen de kritische depositiewaarde (KDW) uit de wet schrappen en kiezen voor een gebiedsgerichte aanpak. VVD en CDA legden de nadruk op samenwerking bij stikstofreductie, vergunningverlening en natuurherstel, terwijl de SGP vooral pleitte voor meer sturing vanuit de regio in plaats van vanuit Den Haag.

"Wij gaan straks naar huis en vertellen aan ouders, familie en vrienden wat hier is gezegd. Zo geven we weer door op welke partij je volgens ons het beste kunt stemmen.”

Jonge boeren uit de regio

Het debat trok opvallend veel jongeren uit de Veluwe, mede dankzij het Agrarisch Jongeren Kontakt Stroe en Wekerom. Na de samenvoeging vertegenwoordigt deze afdeling ook jongeren uit het gebied tussen Nijkerk, Barneveld en Putten. Het AJK behartigt de belangen van jonge agrarische ondernemers en organiseert regelmatig informatieavonden over innovatie, mechanisatie en duurzaamheid.

Volgens penningmeester Joël Buitink is het belangrijk dat jonge boeren zich laten zien bij dit soort politieke bijeenkomsten. “Ik denk dat er op dit moment niets belangrijker is dan de Tweede Kamerverkiezingen,” zegt hij. “Daarom is het van belang om hierbij aanwezig te zijn en goed te luisteren, zodat je straks een weloverwogen keuze kunt maken.” Volgens hem kwamen de SGP, FvD en BBB het beste uit de bus. “Dat zet veel jongeren aan het denken om voor die partijen te kiezen als het gaat om de agrarische sector.”

Buitink vindt het bovendien een goed teken dat partijen naar de regio zijn afgereisd. “Ik vind het mooi dat de lijsttrekkers niet voor een tv-debat kiezen, maar hierheen komen, waar het echt gebeurt en waar je de stemmen van het platteland kunt winnen. Het laat zien dat ze het platteland serieus nemen. Wij gaan straks naar huis en vertellen aan ouders, familie en vrienden wat hier is gezegd. Zo geven we weer door op welke partij je volgens ons het beste kunt stemmen.”

Keuze gemaakt

Na afloop bleef het nog lang druk in de zaal. Onder het genot van een drankje werd er volop nagepraat over de stellingen en standpunten. Caroline van der Plas en Lidewij de Vos kregen de meeste bijval uit het publiek; hun pleidooien werden regelmatig met applaus en gejuich ontvangen. Ook de SGP kon rekenen op instemmend geroep, terwijl bij andere partijen de reacties een stuk minder waren.

Voor sommige jongeren had het debat directe invloed op hun stemkeuze. “Ik kwam hier om mijn mening te delen, omdat ik vind dat mijn stem ook gehoord mag worden,” vertelt Gerben Groeneveld. “Alles wat voor onze regio belangrijk is, kwam aan bod. Ze hebben de juiste punten er uitgepikt. Ik zat te twijfelen tussen PVV en FvD, maar door hoe Lidewij hier sprak, neig ik toch naar FvD.”

Een andere bezoeker, Boy Griffioen, bleef bij zijn keuze voor het CDA, al vond hij het debat wel nuttig. “Het had wat meer diepgang mogen hebben,” zegt hij. “Ik miste uitleg over wat de plannen concreet betekenen voor boeren en hoe die in beleid worden omgezet.” Hij hoopt dat de komende verkiezingen verandering brengen. “Ik hoop dat er eindelijk een coalitie komt die perspectief biedt. Al te lang is er stilstand en ik zie dat jonge boeren daardoor afhaken. Dat raakt me eigenlijk nog het meest.” 

Bekijk hier wat Caroline van der Plas (BBB) en André Flach (SGP) vinden van de wolf.