Bart vloog boven brand bij ’t Harde: ‘Je hoorde het vuur gewoon huilen’

Bart van Veldhuisen werkt bij Brandweer Amsterdam-Amstelland, maar woont in Nijkerk. Sinds vijf jaar is hij betrokken bij het Fire Bucket Operations Team. Dat is een specialistisch team van zestien brandweermensen dat in Nederland klaarstaat bij grote natuurbranden. Het team werkt daarbij samen met defensiehelikopters. 

Rond 12.00 uur werd Van Veldhuisen gealarmeerd. Pas rond 23.30 uur was hij weer thuis. Ondanks de lange en intensieve inzet gaat het goed met hem. “Het zijn altijd hele bijzondere dagen om mee te maken”, vertelt hij. “Het is intensief en bizar tegelijk. De natuur is dan zo groot en krachtig.” 

Woensdag vlogen er volgens Van Veldhuisen drie Chinooks boven het gebied. Dat zijn grote transporthelikopters met onder andere waterzakken. Zelf zat hij in de eerste helikopter om van bovenaf overzicht te houden over de brand.

Zijn taak is om de verbinding te vormen tussen de brandweer op de grond, Defensie en de helikopters in de lucht. Hij kijkt waar water nodig is en waar het bluswater het beste kan worden gedropt. 

Per keer wordt acht tot negen kubieke meter water uit een grote zak onder de helikopter gegooid. Daarmee kunnen plekken worden bereikt waar brandweerwagens moeilijk kunnen komen. Denk aan lastig terrein of dicht bosgebied. 

De beelden vanuit de Chinook maakten diepe indruk op Van Veldhuisen. Hij heeft ervaring met grote natuurbranden en werd vorig jaar nog tien dagen ingezet bij bluswerk met helikopters in Spanje. Toch blijft de kracht van een natuurbrand bijzonder om te zien. 

Vooral vanuit de lucht zag hij hoe groot de brand was. “Je ziet het vuur gewoon lopen. Het springt in de bomen, die daarna volledig in brand staan. Soms ontstaan er draaikolken van vuur. En je hoort het vuur gewoon huilen. Dat is heel indrukwekkend.”  

De rookontwikkeling was volgens hem enorm. “De rook kwam zelfs in Engeland terecht. Dat laat wel zien hoeveel rook en brandende massa er vrijkwam. Het was echt verwoestend.” 

Dat de brand ontstond, kwam voor Van Veldhuisen niet helemaal als een verrassing. Volgens hem waren de gevaarlijke omstandigheden al een week eerder voorspeld. 

“Bij de brandweer werken we tegenwoordig met meteorologen”, legt hij uit. “Zij bepalen aan de hand van allerlei data wanneer het gevaarlijk wordt. Normaal is code rood het meest extreem in Nederland. Deze dagen zitten we in code paars. Dat is extremer dan extreem.” 

Volgens Van Veldhuisen kwamen meerdere omstandigheden samen: warmte voor de tijd van het jaar, droogte, weinig regen, harde wind en een erg lage luchtvochtigheid. 

“Die luchtvochtigheid zit onder de 20 procent. Dat is uniek in Nederland", zegt hij “Normaal zorgt dauw er ’s nachts voor dat smeulend vuur makkelijker dooft. Maar nu blijft het gewoon doorgaan. En door de wind wakkert het weer aan.”

Bij de brand bij ’t Harde worden volgens Van Veldhuisen op dit moment geen helikopters meer ingezet. Het werk ligt nu vooral bij handcrews: ploegen die lopend het gebied ingaan met kleine slangen, bijlen en zagen. 

Voor Van Veldhuisen laat de inzet zien hoe belangrijk samenwerking is bij grote natuurbranden. Dat geldt ook voor het Fire Bucket Operations Team zelf. De zestien teamleden komen allemaal uit de brandweer, maar werken normaal niet dagelijks samen. 

“Als onze pieper gaat, laten we ons werk vallen en gaan we weg. Gisteren was ik gewoon aan het werk in Amsterdam, en even later zat ik in een helikopter boven een grote natuurbrand. Op zo’n moment vormen we samen één team. Dat maakt het heel speciaal.”