Twaalf jaar wethouder, één explosieve afscheidsspeech: ‘Leugen, list en bedrog’

Op dat moment grijpt de raadsvoorzitter, burgemeester Céline Blom, in. “Jaap, zou je het niet zo persoonlijk willen maken?”, maar dat is na ruim dertien minuten olie op het vuur gooien, zichtbaar te laat.

Na twaalf jaar wethouderschap, neemt Groothuis afscheid. Hij keert na het zomerreces terug als SGP-raadslid in de oppositie met VVD en Lux21. Voor zijn eigen speech wordt hij door burgemeester Céline Blom en SGP-fractievoorzitter Harm Jan Polinder bedankt. De woorden zijn lovend: “Je hebt ontzettend veel betekend voor Nunspeet”, spreken Blom en Polinder. 

Daarna is het woord voor Groothuis zelf. Hij schetst, naar eigen zeggen, een beeld van de omgeving waarin hij twaalf jaar werkzaam was. “Reflecteren, transparantie, leugen, list en bedrog zal in het vervolg van dit verhaal de revue passeren.” Het wordt snel persoonlijk als Groothuis vertelt over zijn ervaringen als wethouder.

In het publiek worden de eerste koppen bij elkaar gestoken en kruisen ogen. De spanning loopt op wanneer Groothuis spreekt over oud-Gemeentebelang wethouders Edward van der Geest en Marije Storteboom. Zij waren afgelopen periode de adviseurs van de onderhandelaars van Gemeentebelang. “Dat rancune en anti-SGP zo ver gaan in Nunspeet is wel heel opmerkelijk. Zeker omdat men vier jaar geleden een heel ander geluid liet horen.”

“De discussie om zonder SGP in een college te gaan, speelt onder Gemeentebelang al een aantal raadsperiodes. Dat weet iedereen die betrokken is bij de politiek in Nunspeet”, stelt Groothuis. “Op zich is daar politiek gezien niks mis mee. Als men weet meer te kunnen bereiken voor de inwoners zonder SGP, dan is dat een keuze.” De praktijk is volgens hem anders: “Zo lang als ik in de politiek zit, wordt er veel meer bereikt door samen te werken.”

Groothuis stipt aan dat inwoners mogen verwachten dat de raad samenwerkt. Ook zegt hij: “Oog hebben voor elkaars standpunten en rekening houden met wat voor onze achterban belangrijk is.” Hij stelt dat dit vooral de afgelopen twaalf jaar goed is gegaan en dat er in die tijd veel gerealiseerd is.

Daar komt in zijn ogen nu een einde aan. Zonder emotie spreekt hij over de huidige coalitie. “De huidige club (Gemeentebelang), met een zeer hoog D66 gehalte, verzonnen een list. Er waren al afspraken met de ChristenUnie over het verder gaan zonder de SGP.” Op dat moment worden sommige raadsleden zichtbaar ongemakkelijk en hier en daar klinkt een kreet van ongeloof.

Maar Groothuis zet zijn persoonlijke aanval door op de ChristenUnie. “De partij die het goede zegt te willen doen, moet zich bedienen van leugen, list en bedrog.” Zonder filter vertelt Groothuis over oud-raadsleden Arie Harteveld en Klaas van Harten, die volgens hem het doel hadden: “Het mij zo moeilijk mogelijk proberen te maken.”

Ook gaat Groothuis in op het burgerinitiatief Helder Nunspeet. Dit werd door onder andere Van Harten opgericht en zij brachten het zwartboek uit. Zowel medewerkers van de gemeente als de rechter konden de beoogde misstanden niet bevestigen.

“Blijkbaar gaat er bij deze heren niet een keer een lampje branden dat ze het wellicht toch niet bij het goede eind hebben, of zouden ze het wel weten, maar is het alleen nog hun doel om mij als persoon te beschadigen?”

In de raadszaal is het stil geworden. Met grote ogen kijken raadsleden toe hoe Groothuis voormalig gemeentesecretaris Gerard Biersteker persoonlijk aanvalt. “Hij laat geen gelegenheid onbenut om mij in kwaad daglicht te stellen. Hij heeft via Woo-verzoeken alle aan mij verleende vergunningen opgevraagd en meerdere keren naar een integriteitsonderzoek naar mijn handelen gevraagd. Ook vroeg hij of ik van de portefeuille gehaald kon worden omdat ik het niet goed zou doen.”

Groothuis vertelt over de samenwerking met Biersteker en gooit als laatste nog wat olie op het al hete vuur. “Ik zou zeggen, Gerard als je echt een kerel wil zijn moet je ook open toe durven geven hoe je gemeentesecretaris bent geworden en bent weggegaan, inclusief het financiële aspect.”

De speech wordt vervolgd en Groothuis heeft het over laster. “Dit is in de afgelopen jaren diverse keren gebeurd, ook hier in de raad. Verschil van opvatting of inzicht is heel anders dan wat is gebeurd. Heel wat listen, leugens en bedrog zijn ingezet om mij te beschadigen.”

De kille speech wordt vervolgd en Groothuis heeft het over de periode na de verkiezingen. Daar werd vaak gezegd dat er niet met hem en de SGP viel samen te werken. “In een column werd zelfs een beeld gebruikt van een speler die niet in het team zou passen. Ik heb drie bestuursperiodes als wethouders erop zitten en bij het afscheid van collega’s werd nooit iets gezegd over niet mee willen werken. Integendeel. Dan komt bij mij de vraag: wat is er dan veranderd dat dit nu wel gebeurt?”

“Dan trek ik voor mijzelf de conclusie dat dit komt door Jennifer”, stelt Groothuis.

Op dit moment vallen de monden van raadsleden en het publiek open.

Het rumoer in de zaal neemt toe en in het publiek klinkt: “Dit kan toch niet?” De tempratuur in de verkoelde raadszaal is in een kwartier tijd flink gestegen en komt tot een kookpunt. PRO Nunspeet fractievoorzitter trekt een grens en staat op: “Zullen we gaan? Kom op jongens, geen persoonlijke aanval!”

Hij verlaat de zaal en een deel van het publiek en enkele raadsleden volgen hem. Er heerst onrust, maar Groothuis is de rust zelve en wil zijn verhaal vervolgen. Na ruim twaalf minuten, spreekt ook raadsvoorzitter en burgemeester Céline Blom zich uit. “Dit gaat te ver.”

Wethouder Jennifer Elskamp, waar Groothuis’ aanval over gaat, is zichtbaar geraakt. Beduusd kijkt ze rond maar Groothuis vervolgt zijn verhaal. “Wij hebben een totaal verschillend beeld van denken”, zegt hij. Elskamp besluit te reageren en grijpt in: “Ik denk dat we dat allebei heel goed herkennen en ik denk dat de deur ook steeds heeft opengestaan om een gesprek met mij te voeren. Dus ik hoop dat je dat ook een keer persoonlijk gaat doen en niet alleen maar hier achter de microfoon.”

Wethouder Elskamp verlaat de raadszaal geëmotioneerd. Jaap Groothuis komt uiteindelijk tot een afronding. “Voorzitter, ik zou moeiteloos door kunnen gaan met andere zaken maar laat het hierbij. Ik heb geprobeerd integer te handelen, rekening te houden met mijn positie als het gaat om zaken thuis. Ik weet dat ik niet foutloos was, maar ben toch een beetje trots dat van alle aantijgingen die op mijn adres gedaan zijn, niets uitgekomen is.”

In september neemt Groothuis als raadslid weer een zetel in voor SGP. Of zijn afscheidsspeech impact heeft op het vertrouwen van andere raadsleden, zal dan duidelijk worden.

Bekijk hieronder de hele afscheidsspeech van Jaap Groothuis.