“Het is het eerste Nederlandse boek over intieme terreur en femicide,” vertelt Gertien. Ze merkte dat er veel te weinig kennis was. “Door erover te schrijven hopen we dat mensen de patronen gaan herkennen, zodat er eerder kan worden ingegrepen.”

Wat is femicide?

Voor het boek vroegen Gertien en haar man en co-auteur, Jos Schuring, verschillende deskundigen naar hun definitie van femicide. De uitleg van behandelaar Hester Mobach raakte hen het meest: “Femicide gaat over macht en controle, waarbij een vrouw niet meer mag leven omdat een man dat zo beslist.”

Voor Gertien was het begrip geen onbekende. Als maatschappelijk werker zag ze jarenlang van dichtbij wat huiselijk geweld met vrouwen en gezinnen doet.

Vaak voorspelbare moorden 

Tijdens een bezoek aan Parijs en Berlijn zagen Gertien en Jos de term ‘femicide’ op een muur. “In Nederland zagen we dat nooit”, vertelt ze. Toen begin 2023 een vrouw werd vermoord en bleek dat zelfs de minister het woord niet kende, wisten ze genoeg: “Toen zeiden we: laten we een boek schrijven. En dat hebben we gedaan.”

Een belangrijke reden voor hun missie is dat femicide geen toevallig geweld is. Er gaat bijna altijd een patroon aan vooraf. “Het zijn vaak voorspelbare moorden'', zegt Gertien. En wat voorspelbaar is, kun je in veel gevallen voorkomen, volgens Gertien. Als signalen eerder herkend en serieus genomen worden.

Rode vlaggen die kunnen wijzen op gevaar

• Stalken 
• Wurging of knijpen in de keel 
• Geweld tijdens de zwangerschap of geweld tegen dieren
• Dreigen om haar, zichzelf of de kinderen iets aan te doen
• In het bezit zijn van wapens of in een crimineel circuit zitten
• Snel overdreven aandacht (cadeaus, complimenten)  
• Isoleren van vrienden, familie of werk
• Bezitterig, controlerend gedrag; de vrouw als bezit zien
• Gaslighting, kleineren, denigreren
• Persoonlijkheidsstoornissen zoals narcistische of antisociale trekken
• Escalatie bij een (dreigende) breuk 

Het kan overal voorkomen

Soms leeft het idee dat femicide een grootstedelijk probleem is, maar dat klopt niet volgens Gertien. Het kan in elke laag van de samenleving voorkomen, dus ook op de Veluwe.  In haar werk ziet ze dat veel vrouwen geen aangifte durven te doen. De redenen lopen uiteen: schaamte, angst voor de gevolgen of de overtuiging dat er toch niets mee gebeurt.

Dolle Mina’s terug in Harderwijk

Om het taboe te doorbreken, is er volgens Gertien een brede maatschappelijke beweging nodig. Daarom sloot ze zich aan bij de opnieuw groeiende feministische actiegroep de Dolle Mina’s Harderwijk, die zich inzet voor gelijkheid.

In maart organiseren ze een actie geïnspireerd op het initiatief Haarlem Breekt de Stilte: mannen lezen in cafés en sportkantines verhalen voor die door vrouwen zijn geschreven over hun ervaringen tijdens het uitgaan. Het doel: de stilte doorbreken én mannen actief betrekken bij het bestrijden van grensoverschrijdend gedrag. 

Campagne Orange The World
Orange the World is de wereldwijde campagne van UN Women tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. De campagne vindt ieder jaar plaats van 25 november, de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen, tot 10 december, de Internationale Mensenrechtendag. Veel gemeentehuizen en andere gebouwen verlichten deze periode in Oranje kleur om steun te betuigen aan de campagne.